İster istemez BirSoruSor’un açılması ile burayı boşladım gibi algılanabilir. Ama farkındalık sahibi cağnım insancılın, orasını da yeterince takip edemediğimi ve sonucunda “iş güç sahibi bea adamcağız, yoğundur yassıhh” betimlemeli bir kestirme cümle ile beni savunacağını da biliyorum.
Ben de bu yazmamayı rutine bağlamamak üzere ve bir alışkanlık, senelik sürdürülebilir yazı dizimiz ig-nobelları araya sıkıştırayım dedim.
Her zamanki gibi yazımızın ilk kısmında etek sürüyerek bir giriş yapma zorunluğu yakalasam da konuya olanca hızıyla da girebildiğimi unutmayın yoldaşlarım. Öhö! 
Ig-Nobel ödülleri dağıtıldı. Her zamanki gibi internet haberciliği bu konuda yayın yaptı. Ama öncelikli olarak kendi magazin haberini yapma çabası içindeki görsel basın Ayşe Ninenin bulaşık makinesini çalıştıracak suyun kesik olmasına daha fazla önem verdiğinden tek bir cümle kurma gereği duymadı. Serzeniş mi? Çoğu zaman dalga geçsek de bilim yapmaya uğraşan insanların komik araştırmaları olması neticesinde saygı duyduğum gerçeği değişmiyor bu ödüllere. Ne de olsa ig-nobel sloganı: önce gül sonra düşün değil mi? Neyse fazla dramatikleşmeden ödüllere dönelim. Fırk…
Kamu Sağlığı Ödülü: Yazılı basında da en çok bu haberi görebilmiş olmanıza şaşmamalı. Eleştirdiğimiz basınımızın, iç çamaşır görünce ister istemez dikkatini çekmiş sanırım mevzu. Elena Bodnar, Raphael Lee ve Sandra Marijan’ın geliştirdiği sutyen ikiye ayrılabiliyor ve akabinde iki adet gaz maskesine dönüşüyor. Ödül töreninde gösterdiği pembe ve siyah dantel süslü sutyen hakikaten de sinir gazı atılmasını arzu edeceğiniz şekilde tasarlanmış. Pardon bir an kendimi basın mensubu sandım burada.
Parkta sutyen kokladığından şüphe ettiğiniz bir güruh gördüğünüzde, aklı başında iseniz zaten yaklaşmazsınız da, oradan topuk yapmak en bilinçli olanı sayın okur. Ig-Nobel 2010’u okumak açısından en azından.
(Ayrıca Elena Bodnar, sutyeni Orhan Pamuk’a da denetmiş tören sırasında)
Ekomomi Ödülü: Mali piyasadaki (hayır salak, Mali piyasası değil, sen okuma bundan sonrasını) krizlerin küçük bankaları devleştirirken bir sonraki dalgada aynı bankaları iflasa sürükleyip ulusal ekonomiyi çökerttiğini ‘kanıtlayan’ dört İzlanda bankasının yönetimlerine verilmiş. Ne oldum değil n’olacağım demeli. Bunu futbol terimleri ile izah etmeye çalışırsak: şampiyon kadronuz Şampiyonlar Ligi için yeterli olmayabilir ile izah edebiliriz. Mantık dahilinde cevap vermeme çabası ile bu kadarına tamam demek zorundasınız.
Öbür yandan, siz ulusal ekonomiye bile takla attırabiliyorsanız bir alternatif ödül size yolda. Acaba Cem Uzan’a, İmar Bankası hususunda ne zaman ödül vermeyi düşünüyorlar.
Matematik Ödülü: 1 cent ile 100 trilyon arasındaki küpürlerde yer alan bol sıfırları çözme ve yönetmede ‘üstün’ yetenek sergileyen Zimbabwe Merkez Bankası Başkanı Gideon Gono’ya verildi. Nedensizce ekonomi alanında verilmesi gereken ödüllere hep matematik alanında rastladığım için kendimce Annals of Improbable Research’e Ig-Nobel takdim ediyorum. Ödüle dönersek ise tabi batılıların anlayamayacağı bol sıfır kullanımını yaşayan bir millet olarak bana çok sıradan geldi. Hatta 100 trilyon defa paraya bakıp ne var acaba diye kafa bile yordum. Siz de bakın derim:
Veterinerlik Ödülü: Catherine Douglas ve Peter Rowlinson’ın 516 çiftlikte yürüttükleri araştırma sonucunda isim takılan ineklerin ismi olmayanlara kıyasla daha fazla süt verdiğini ispatlayan çalışması almış. Bu yüzdendir ki pornocuların yada pavyon sanatçılarının(!) sahne isimleri vardır. Aha ben de 2010 da böyle bir çalışma sunayım(Suna ben değilim salakçım, ben sana okuma demedim mi?)
Biyoloji Ödülü: Fumiaki Taguchi, Song Guofu, ve Zhang Guanglei’nin Panda dışkısındaki bakterilerin, organik çöpleri yüzde 90 azaltmaya yarayacağını ortaya koyan çalışması almış. İçinde sırf bok var diye Ig-Nobel ekibi bokluk yapmış kanımca. Ben şahsım adına çok başarılı buldum, tez zamanda panda edineceğim buradan duyurulur. Eğer ikinci el pandanız varsa beni buradan rahatsız edebilirsiniz.
Tıp Ödülü: Sol elini 60 yıl çıtırdatarak, “parmağı çıtlatmanın kireçlenmeye neden olup olmadığını” araştıran Donald Unger’in olmuş. 60 yıl boyunca sol elinin kireçlenip kireçlenmeyeceğini keşfetmek için hayatını bilime (!) adayan Dr. Unger’e yaşam başarı ödülünü de buradan bizzat ben veriyorum.
Kimya Ödülü: Miguel Apátiga’ın tekiladan elmas üretme çalışması kazanmış. Karbon, Hidrojen, Oksijen oranı tarafından doğru orantıya sahip olduğunu iddia eden Apátiga, elmas bir yüzük üretememiş belki ama elektronik, optik ve endüstri için mikroskobik elmas filmler üretebilmiş. Ayrıca biz AHP üyeleri olarak, olmaz olsun böyle kimya diyerek veryansın ediyor ve tekilayı ziyan ettiği için bu ödülü ve Dr. Miguel’i kınıyoruz. Kına kına içiyoruz.
Fizik Ödülü: “Hamile kadınlar neden öne doğru düşmez veya dengelerini kaybetmez” analitik araştırmasını yapan Prof. Liza Shapiro’nın olmuş. Bre siz Harward’lılar, hiç hacıyatmaz görmediniz mi yada arkaya devrilen kaplumbağa?
Barış Ödülü: Stephen Bollinger, bir bar kavgası esnasında boş bira şişelerinin dolularına oranla daha kolay kafa kırdığını ispat eden araştırması sahip olmuş. Deney sonucuna göre, dolu bira şişeleri yatay olarak 40 jul enerjili darbelere dayanırken, bu eşik boş bira şişelerinde 50 jule kadar çıkıyor. Bar kavgası sonucunda kimin daha çok boş şişesi varsa, hem mental hem cephanesel anlamda maçı kazanır çıkarımından dolayı sanırım barış ödülü almaya hak kazanmış çalışma… Tabi bu araştırma dolu şişelerin kapaklarının açık olarak servis edilmesi neticesinde yapılmış sanıyorum. En azından şişenin kırılacağını biliyoruz hepimiz darbe sonrası ama ayrıca darbede arbede yaratacağı konusunda hemfikiriz sanıyorum. Evde bir adet boş kurukafa be feda edilebilir ucuz biralar ile denenmesi gereken çalışma derim. Tabi boş kurukafadan kastım bulaşık yıkamayan boş boş oturan ev arkadaşınız da olabilir.
Edebiyat Ödülü: Lehçe “Sürücü Belgesi” anlamına gelen Prawo Jazdy’ye trafik kurallarını ihlal ettiği için 50 kez ceza kesip adresini bilemediğinden tahsis edemeyen İrlanda Polisi kazanmış. (Tahsis edememelerinden değil tabii, okumakta ısrar eden aradaki sayın salak. Neyse sonuna geldik en azından)
__________________________________________________________________________________________________________
ayrıca bakınız:
Ig-Nobel Tam Gaz!
Ig-Nobel Prize goes to…
